Ga naar inhoud

AI in Gemeentepeiler

Gemeentepeiler gebruikt AI op drie plekken: bij het opstellen van een peiling, bij het nakijken van je vragen en bij het samenvatten van open antwoorden. Op deze pagina lees je welke gegevens daarbij waarheen gaan, wat er niet heen gaat en waar de grenzen zitten. Handig als je functionaris gegevensbescherming of je privacyteam vragen stelt.

  • Alleen de samenvatting werkt met antwoorden van inwoners. Die functie staat uit, tot je gemeente ons schriftelijk vraagt om hem aan te zetten.
  • Van een antwoord sturen we alleen de tekst mee. Gemeentepeiler heeft van een deelnemer ook een account, postcode, geboortejaar en het tijdstip van het antwoord. Die gegevens gaan niet naar Microsoft.
  • Voor verzending filteren we automatisch gegevens uit de antwoorden: e-mailadressen, links, IBAN’s, telefoonnummers, BSN’s en adressen.
  • De modellen draaien bij Microsoft Azure, in de EU Data Zone. Microsoft gebruikt de gegevens niet om modellen te trainen.
  • AI doet een voorstel. Jij controleert het en jij beslist.

AI-assistent (beta). Stelt een conceptpeiling op, die je daarna zelf aanpast.

  • Naar het AI-model gaat: de tekst die jij invult.
  • Aan of uit: standaard aan. Wij kunnen de functie per gemeente uitzetten, samen met AI Review.

AI Review (beta). Kijkt je peiling na op spelling, aanspreekvorm, sturende vragen, taalniveau, opbouw en antwoordopties.

  • Naar het AI-model gaat: de naam en omschrijving van je peiling, de vragen en de antwoordopties.
  • Aan of uit: standaard aan. Wij kunnen de functie per gemeente uitzetten, samen met de AI-assistent.

Samenvatting van open antwoorden. Vat na afloop van de peiling per vraag samen wat inwoners schreven.

  • Naar het AI-model gaat: de titel van de peiling, de vraag en de open antwoorden, na het filter.
  • Aan of uit: standaard uit. Aan op verzoek van je gemeente.

Deze twee functies werken met tekst van jou en je collega’s. Antwoorden van inwoners komen er niet bij kijken.

Je tekst gaat zoals je hem invult naar het model. Daar zit geen filter op. Staat er een naam of een ander persoonsgegeven in, bijvoorbeeld in een raadsvoorstel dat je plakt, dan gaat dat dus mee. Haal dat er eerst uit.

De tekst die je bij de AI-assistent invult, bewaren we niet. De uitkomst is een concept in je eigen scherm. Inwoners krijgen pas iets te zien als jij de peiling verstuurt.

  1. De peiling eindigt. Kort daarna verzamelen we per vraag de open antwoorden en de toelichtingen bij Anders namelijk. Vragen met minder dan 10 antwoorden slaan we over. Een ingetrokken peiling vatten we niet samen.

  2. Het filter haalt contactgegevens weg. Elk antwoord wordt daarbij afgekapt op 2.000 tekens.

  3. De tekst gaat naar het AI-model bij Microsoft. De grens is de hoeveelheid tekst, niet het aantal antwoorden. Tot 60.000 tekens gaat alles in één keer. Dat zijn ongeveer 290 antwoorden van elk 200 tekens (zo’n 30 woorden). Is er meer tekst, dan gaat die in delen van maximaal 60.000 tekens. Elk deel wordt apart samengevat. Daarna voegt het model die deelsamenvattingen samen, zonder de antwoorden zelf.

    Er zijn maximaal 20 delen, dus 1,2 miljoen tekens. Dat zijn ongeveer 5.800 antwoorden van elk 200 tekens. Is er nog meer tekst, dan vatten we een steekproef samen die in die 20 delen past. Die steekproef is vast: wordt een samenvatting opnieuw gemaakt, dan gaat die over dezelfde antwoorden. Bij de samenvatting staat dan “Gebaseerd op een steekproef” met het aantal antwoorden.

  4. Het filter controleert ook de uitkomst. Het model krijgt bovendien de opdracht om geen namen te noemen, niet letterlijk te citeren en geen aantallen of percentages te geven.

  5. Je ziet de samenvatting in het dashboard, boven de antwoorden zelf. Inwoners zien de samenvatting niet.

Bij elke samenvatting staat op hoeveel antwoorden die is gebaseerd, met de tekst “Samenvatting gemaakt door AI. Controleer voor gebruik.” De woorden Veel, Regelmatig en Enkele bij een thema zijn een inschatting door AI, geen telling. De samenvatting gaat altijd over alle deelnemers, ook als je op een gebied filtert.

Gaat meeGaat niet mee
De titel van de peilingWie het antwoord gaf: account of gebruikers-ID
De tekst van de vraagGegevens uit het account, zoals e-mailadres, postcode en geboortejaar
De vaste antwoordopties, bij Anders namelijkGebied en leeftijdsgroep
De open antwoorden, na het filterHet tijdstip van het antwoord
Een koppeling met andere antwoorden van dezelfde inwoner

Het filter haalt automatisch weg: e-mailadressen, links, IBAN’s, telefoonnummers, BSN’s en adressen (een postcode of straatnaam met huisnummer).

Het filter herkent niet:

  • namen,
  • omschrijvingen waarmee iemand herkenbaar is, zoals “de eigenaar van de bakkerij op het plein”,
  • bijzondere persoonsgegevens in eigen woorden, zoals iets over iemands gezondheid of geloof.

Ook een contactgegeven dat op een ongebruikelijke manier is opgeschreven, kan erdoorheen glippen.

Inwoners zien bij elk open antwoord de vraag om geen persoonsgegevens op te schrijven. Dat verkleint de kans, maar het blijft een vraag.

  • Alleen ons team kan de samenvatting aanzetten. Dat doen we pas als je gemeente ons daar schriftelijk opdracht voor geeft en het AI-addendum bij de verwerkersovereenkomst is afgesloten.
  • Je gemeente geeft een startdatum op. We vatten alleen peilingen samen die op of na die datum eindigen.
  • Gaat de functie weer uit, dan maken we geen nieuwe samenvattingen en zijn de bestaande niet meer zichtbaar. Ze blijven wel bewaard, en zijn weer te zien als de functie later opnieuw aangaat.
  • We bewaren een samenvatting bij de peiling, in onze eigen database bij AWS. Verwijder je de peiling, dan gaat de samenvatting mee.
  • Verleng je een afgelopen peiling, dan vervalt de samenvatting. Na de nieuwe einddatum komt er een nieuwe.
  • In onze logs staan geen antwoordteksten, opdrachten aan het model of uitkomsten. Alleen aantallen.

Dit geldt voor alle drie de functies.

OnderwerpStand van zaken
Sub-verwerkerMicrosoft, via de dienst Azure OpenAI in Microsoft Foundry.
Modelgpt-6-luna, een model van OpenAI dat Microsoft zelf host.
LocatieOnze Azure-omgeving staat in Zweden. De verwerking blijft binnen de EU Data Zone van Microsoft.
TrainingMicrosoft gebruikt de gegevens niet om modellen te trainen of om eigen diensten te verbeteren. Het model bewaart niets van wat het krijgt.
OpenAIKrijgt geen toegang. Het model draait in de omgeving van Microsoft en maakt geen contact met diensten van OpenAI.

De EU Data Zone. Binnen die zone bepaalt Microsoft waar een aanvraag wordt verwerkt. De zone volgt de EU Data Boundary van Microsoft. Volgens Microsoft kan die naast EU-lidstaten ook landen als Noorwegen en Zwitserland omvatten, en kan Microsoft zonder melding regio’s toevoegen.

Misbruikcontrole. Microsoft controleert automatisch of de dienst wordt misbruikt. Geeft die controle een signaal, dan wordt een selectie van de teksten eerst geautomatiseerd nagekeken, zonder dat die daarvoor wordt opgeslagen. Geeft dat geen uitsluitsel, dan kunnen de teksten worden opgeslagen en beoordeeld door geautoriseerde medewerkers van Microsoft. Die opslag blijft in de geografie van onze Azure-omgeving, en de beoordelaars zitten in de Europese Economische Ruimte.

Inhoudsfilter. Azure heeft een filter op schadelijke inhoud. Dat filter kan antwoorden tegenhouden. Bij de vraag staat dan dat de samenvatting niet kon worden gemaakt. De antwoorden zelf kun je nog steeds lezen in het dashboard.

Meer hierover lees je bij Microsoft: Data, privacy, and security en Deployment types (allebei in het Engels).

Een nieuwe sub-verwerker melden we vooraf aan je gemeente.

  • AI berekent de uitslag niet. Percentages, grafieken en de kaart komen rechtstreeks uit de antwoorden.
  • AI neemt geen besluiten over personen en maakt geen profielen.
  • Een samenvatting vervangt de antwoorden niet. Ze kan fouten bevatten of iets missen. Een opmerking die maar één inwoner maakt, kan ontbreken terwijl die juist belangrijk is. Lees daarom ook de antwoorden zelf voordat je iets doorgeeft.

Je gemeente is verwerkingsverantwoordelijke, zie Privacy en gegevens. Voor de samenvatting betekent dat:

  • Beoordelen en vastleggen. Je gemeente bepaalt of de samenvatting past binnen de grondslag en de DPIA, en of die in het algoritmeregister hoort. Wij leveren de informatie die je daarvoor nodig hebt.
  • Inwoners informeren. Zet in je eigen privacyverklaring dat open antwoorden met AI worden samengevat.
  • Controleren voor gebruik. Lees een samenvatting na voordat je die gebruikt, bijvoorbeeld in een raadsvoorstel. Staat er iets herkenbaars in, haal dat dan weg.
  • Open vragen zorgvuldig stellen. Stel je vraag zo dat inwoners geen namen of persoonlijke details hoeven te noemen. Zie ook Let op bij open vragen.

Heeft je functionaris gegevensbescherming vragen? Mail naar privacy@gemeentepeiler.nl.